E-Ticaret ahalisinin en bereketli, en umut bağladığı dönemi; bir anlamda satıcıların nefes aldığı ay olan Kasım’ı geride bıraktık… Bu yılki Kasım ayını nasıl bilirdiniz? denildiğinde E-ihracat rekorları dışında çok iyi şeyler söyleyeceğimizi sanmıyorum. Şimdi ise yeni yılın kapısında, şöyle bir durup “Nereye gidiyoruz?” diye düşündüğümüz o eşikteyiz.
Olumsuz konuşmayı da, yazmayı da sevmiyorum fakat gerçekler kapıyı çaldığında yokmuş gibi davranmak da kimseye fayda sağlamıyor. Kasım kampanyaları başlamadan önce, 63. bültende sizlerle şu satırları paylaşmıştım:
”Malum enflasyonu dizginlemek için baskılanan talep, artan maliyetler, şüphesiz E-Ticaret ahalisini de etkiledi. Buna bağlı olarak bu yıl platformların Kasım satışlarında (e-ihracat hariç) enflasyondan arındırılmış şekilde yapılacak hesaplamalarda ilk defa ciro ve satış bazındaki büyüme önceki yıllara nazaran düşüş eğiliminde olabilir.”
Trendyol’un e-ihracatta yakaladığı başarı, tutturduğu hedefler, Hepsiburada’nın her yıl olduğu gibi en iyi satış gününü yakalaması; bunlar şüphesiz büyük başarılar. Ancak tüm bunlar satışlara yansıyan iç pazardaki daralmayı perdelemek için yeterli değil. Evet; Kasım’da yüzler gülmedi. Bir söyle, bin ah işit misali, satıcıların nabzını tuttuğunuzda da aynı tabloyu görüyorsunuz: Reklam bütçeleri zorlandı, karlılık baskılandı, komisyon ve iadeler satıcıların belini bükerken, stok ve kargo maliyetleri de arşa çıktı… Asıl resmi 2025 Türkiye E-Ticaret Raporu ile göreceğiz fakat rekorlar ayı olsa da yılın Z Raporu çıkmadan E-Ticaret için şimdiden şunu söylemek mümkün: Türkiye, son yılların en zor Kasım aylarından birini yaşadı.
Genel Gündem
Almanya, Avusturya ve İsviçre’yi kapsayan DACH bölgesindeki online satıcılar, E-ticarette en büyük maliyet kalemlerinden biri olan iadelerde tabloyu pek parlak görmüyormuş. Satıcıların %80’i, önümüzdeki üç yılda iade oranlarında herhangi bir düşüş beklemediğini söylemiş. EHI Retail Institute tarafından yapılan araştırmaya göre özellikle moda kategorisi en çok zorlanan alan. Bölgedeki moda satıcılarının %87,7’si, siparişlerinin neredeyse yarısının müşteriler tarafından geri gönderildiğini belirtiyormuş. Eminim hiç biriniz bu gruptaki satıcıların yerinde olmak istemezsiniz ama her sekiz satıcıdan biri ise siparişlerinin %50’den fazlasını iade alıyormuş. Elektronik, mobilya, oyuncak ve kitap kategorilerinde ise durum çok daha iyi; elektronik ürünlerde iade oranı genel olarak %10’un altında.
Ek Bilgi: Satıcıların %53’ü, tek bir ürün iadesinin kendilerine 10 euro maliyet çıkardığını söylüyor. Üstelik şirketlerin %27’si bu maliyetleri tam olarak ölçemediklerini ifade etmiş. %17’lik bir kesim ise iade oranlarının daha da artacağını düşünüyormuş.
Aras Kargo, 30 Kasım’da sunucularını hedef alan büyük bir siber saldırıyla tamamen kilitlendi. Şirketin şubeleri işlem yapamazken, hali ile E-Ticaret satıcılarının kargolarını almaya gelen de olmadı. Neyse ki teslimat süreleri için gecikme cezası bulunan platformlar hızlı şekilde muafiyet sağlayacağını duyurdu ve süreçle ilgili satıcılara destek sağlandı ancak müşteri tarafında ciddi mağduriyetler yaşandı. Aras Kargo, sitelerinde son yaptığı açıklamayla kargo kabul, teslim ve dağıtım işlemlerinin yeniden başladığını paylaştı. Ancak veri akışının tam olarak normale dönmesi biraz zaman alacak gibi görünüyor. Kargo takip ekranlarını 1 Aralık saat 17.30 itibarıyla yeniden erişime açan şirket, bu süreçte api tarafı dahil, veri aktarımında anlık yavaşlamalar ve kesintilerin yaşanabileceği konusunda kullanıcıları uyardı. Tekrar geçmiş olsun.
Geçen hafta bültende yer verdiğimiz bir araştırma sonucunun üzerine bu hadisenin yaşanması, raporun çıktılarındaki önemi ortaya koymuş. Henüz taze, 4.050 şirketle yapılan araştırma sonuçlarına sahip rapora göre; Katılımcıların %43’ü en az üç farklı lojistik sağlayıcıyla çalışıyor. Büyük şirketlerde bu oran %57’ye kadar çıkıyor.
Siber saldırı kaynaklı çöküşler yerelle sınırlı kalmadı. Saldırı kaynaklı olup olmadığı tam olarak açıklanmasa da, küresel E-Ticaret satıcıları için en yoğun kampanya dönemlerinden biri olan Cyber Monday günü Shopify’ın admin paneline uzun süre erişim sağlanamadı. Cuma günü Trendyol, Sahibinden, Linkedln, Shopify, Çiçeksepeti gibi yine birçok platforma da cloudflare kaynaklı küresel çapta erişim sorunları yaşandı. Bu kesintilere verdiğimiz tepkiler gösteriyor ki; platformlar artık hayatımızın, ticaretimizin içinde değil bilhassa merkezinde yer alıyor.
Ek Bilgi: Cloudflare, Cuma günü aashboard ve api servislerini etkileyen bir aksaklık yaşandığını doğrulamış.
Trendyol, 2025 Kasım Kampanyaları tam raporunu yayınladı. Rapora göre Kasım ayı boyunca günlük ortalama 4,5+ milyon, toplam 140 milyon ürün satılmış. Satılan ürünlerin 20 milyonu yurtdışına gitmiş. Geçen yıl 5+ Milyon olan Yurtdışı aktif kullanıcı sayısı bu yıl %100 artışla; 10+ Milyon günlük aktif kullanıcı sayısına ulaşmış. Yurtiçinde artış oranı ise %20 ile sınırlı kalmış. Platform böylelikle her yıl aldığı 2025 e-ihracat şampiyonu ödülünü de garantilemiş oldu diyebiliriz.
Güney Kore’nin en büyük e-ticaret platformlarından biri olan Coupang, 33,7 milyon kullanıcısına ait kişisel verilerin sızdırıldığını açıkladı. Sızdırılan veriler arasında isim, telefon, e-posta ve teslimat adresi gibi bilgiler yer alıyor. Henüz verilerin nasıl ele geçirildiği net değil ancak ihlalin kapsamı dikkate alındığında, Kasım ayında 34 milyon aylık aktif kullanıcıya ulaşan platformdaki neredeyse herkesi kapsadığı söyleniyor. Güney Kore’deki gizlilik yasaları, veri ihlali durumunda şirketlere cirolarının %3’üne kadar para cezası uygulayabiliyor. Olayın ardından Gmarket ve SSG.com gibi ülkedeki diğer platformlar da acil güvenlik taramaları başlatmış.
E-ihracat yapanlar için önemli haber; ETGB (Elektronik Ticaret Gümrük Beyannamesi) limitlerinin artırmasının yolu açıldı. 5 Aralıktaki Cumhurbaşkanlığı kararı ile mevcut ETGB limitlerinin artırılma yetkisi 10 katından 20 kata çıkarıldı. Böylelikle 15 bin Euro, 300 kg olan sınırın, 30 bin Euro 600 kg olarak güncellenmesi bekleniyor.
Fransa, çocuk görünümlü seks oyuncaklarının Shein’de satışa sunulması nedeniyle platforma 3 aylık erişim engeli talep etti. Mahkeme, 5 Aralık Cuma günü görülen davanın kararını 19 Aralık’ta açıklayacak. Medyaya göre Devlet, Shein’in ticaretini tamamen yasaklamak değil, tekrarını engelleyecek zorlayıcı bir çerçeve oluşturmak istiyor. Shein ise suçlamaları “orantısız ve geçersiz” buluyor. Şirket, ülkede büyük tepkiye yol açan ürünlerin tespitinden sonra platformu geçici olarak kapattığını ve kıyafet dışı ürünleri platformdan kaldırdığını savunuyor. Savcılar, platformda satılan ürünlerin “tekil bir hata değil, ciddi bir denetim zafiyeti” olduğuna dikkat çekmiş. Devlet avukatları “Bir daha kimse 10 yaşında görünen çocuk yüzlü 1,20’lik seks bebekleri ya da silaha benzer ürünler satma cesareti bulamamalı” diyerek talebin gerekçesini savunmuş.
BU SAYININ DESTEKÇİSİ
Türkiye’nin iş ve iş yeri markası Avansas, 15 yılı aşkın süredir yüz binlerce işletmenin ihtiyaçlarını tek noktadan karşılamasına destek oluyor. 7/24 kolay sipariş, tek fatura avantajı ve hızlı teslimat hizmetleriyle iş hayatını daha verimli ve pratik hale getiriyor.
İş yeri malzemelerinden temizlik ürünlerine, teknolojiden mutfak ihtiyaçlarına kadar geniş ürün yelpazesiyle her ölçekten işletmenin yanında olan Avansas, yalnızca Türkiye’de değil, global pazarlarda da büyüyen bir marka olarak müşterilerine güvenilir çözümler sunuyor. AvansasPRO ile büyük ölçekli işletmelere özel danışmanlık hizmeti, rekabetçi fiyat avantajı ve dijitalleşen süreçleri sayesinde iş yerlerinin operasyonlarını daha verimli yönetmesine katkı sağlıyor.
İster küçük işletme ister büyük ölçekli şirket olun; Avansas ile ihtiyaçlarınızı tek tıkla karşılayabilir, işinize odaklanabilirsiniz.
Avansas – Türkiye’nin iş ve iş yeri markası
Amazon, Avrupa genelinde birçok kategoride komisyon ve lojistik ücretlerinde indirime gidildiğini duyurdu. Değişiklikler özellikle 20 euro ve altındaki ürünleri kapsıyor. Gerekçenin operasyonel iyileştirmeler ve maliyet optimizasyonu olduğu ifade edilmiş. Örneğin; ev kategorisinde 20 euro altındaki satışlarda komisyon %15’ten %8’e indirilecekmiş. İndirimlerin bir kısmı 15 Aralık 2025, bir kısmı ise 1 Şubat 2026 itibarıyla geçerli olacak. Hamlenin, son dönemde Avrupa’da hızla pay büyüten Shein ve Temu karşısında rekabeti artırmaya yönelik olduğu yorumları öne çıkıyor.
TikTok Shop, bu yıl Black Friday ve Cyber Monday döneminde 500 milyon doları aşan satış yakalamış ve kendi rekorunu kırmış. ABD’de platform üzerinden alışveriş yapanların sayısı geçen yıla göre yaklaşık %50 artmış. E-ticaretin sosyal ticaretle buluştuğu bu yeni düzende, canlı yayınlar bu performansın merkezine yerleşmiş. TikTok’a göre canlı yayın satışları %84 büyümüş ve sadece dört günde 760 binden fazla yayın yapılmış; toplam izlenme 1,6 milyarı geçmiş. Tiktok, kullanıcıların artık ürünü aramadığı, ürünün kendini kullanıcıya buldurduğunu söylüyor. Yıllık 10 milyon dolar üzeri hacme sahip markaların TikTok Shop satışları %76 artmış. İçerik üreticileri ise kampanya döneminde yaklaşık 10 milyon alışverişe yönlendiren video paylaşmış. Ayrıca platformda marka ihlali için de çeşitli adımlar atılmış; bu yılın ilk yarısında TikTok, 40 milyondan fazla ürünü fikri mülkiyet ihlali şüphesiyle listelenmelerde engellemiş.
Ek Bilgi: ABD’deki kullanıcıların üçte biri hediye seçerken artık TikTok’tan ilham alıyormuş. Viral olan ürünlerin dakikalar içinde tükenmesi de bu yüzden alışıldık hale gelmiş.
Hepsiburada, Kasım kampanyası verilerini paylaştı. Kampanyanın zirvesi her yıl olduğu gibi yine 11 Kasım günü oldu ve dakikada 532 ürün satıldı. Siparişlerin en çok verildiği zaman dilimi ise yine akşam saatleri 21.00-23.00 arası. Bu süreçte 300 binden fazla kişi ilk kez platform üzerinden alışveriş yapmış. Telefon, robot süpürge, laptop gibi ürünler listenin üst sıralarında yer alırken; tuvalet kağıdı ve sporcu gıdaları da yüksek hacme ulaşmış. Dikkat çeken bir başka detay ise 22 ayar altın bilezik gibi yatırım amaçlı ürünlerin de ilgi görmesi. Satışların %72’si iş ortaklarından gelirken, siparişlerin %71’i Premium üyelerden gelmiş.
1 Ocak 2026’dan sonra, yüksek tutarlı banka transferlerinde “IBAN’a para at” kolaylığı bitiyor. Artık açıklama yoksa, para da yok. 200 bin TL ve üzerindeki transferlerde en az 20 karakterlik açıklama zorunlu olacak. Yani artık kısacık “kira”, “ödeme”, “borç” yazmak yetmeyecek. Tutar yükseldikçe yükümlülük de artıyor: 2 milyon TL üzeri transfer: beyan formu zorunlu, 20 milyon TL üzeri transfer için ise belge sunulacak. Kamu ödemeleri, maaş ve düşük tutarlı ATM işlemleri kapsam dışında kalıyor. Ancak özellikle yüksek hacimli ticaret yapanlar için yeni dönem sıkı takip anlamına geliyor. Yeni düzenlemenin amacı, kayıt dışı ekonomiyi azaltmak ve kara para aklama vakalarını önlemek olarak açıklanıyor.
Popüler içerik üreticisi IShowSpeed, TikTok Shop iş birliği kapsamında platformda ilk canlı alışveriş yayınını gerçekleştirdi. İki kadın temsilcinin eşlik ettiği yayında birden fazla ürün tanıtılmış. Ürünleri oldukça da detaylı tanıtmış.
Shopify, Black Friday ve Cyber Monday (BFCM) verilerini paylaştı. Açıklanan verilere göre, Shopify satıcılarının toplam satışları 14,6 milyar doların üzerine çıkmış. Bu rakam geçtiğimiz yıla göre %27 artış anlamına geliyor. Platform üzerinden 81 milyondan fazla tüketici alışveriş yaparken, 15 binden fazla satıcı da ilk satışını gerçekleştirmiş.
Avrupa’nın güneyinde e-ticaret dengesi hızla değişiyor. Statista verilerine göre 2025’te bölgenin lideri İtalya olacak. Ülkenin çevrim içi perakende gelirinin 72,9 milyar dolar seviyesine ulaşacağı öngörülüyor. İspanya’nın neredeyse iki katı e-ticaret gelirine ulaşması beklenen İtalya, güney Avrupa’ya açılmak isteyen şirketler için önemli bir giriş kapısı olarak görülüyor. 24 ülkede 24 bin çevrim içi tüketiciyle yapılan araştırma, Yunanistan ve Portekiz gibi yükselen pazarların da dikkat çekmeye başladığını gösteriyormuş. Türkiye ise 32 Milyar dolarlık hacimle İspanya’nın hemen arkasında yer alıyor.
Temu, Avrupa’daki lojistik ağını genişletmek için yeni bir anlaşmaya daha imza atarak, Portekiz’in önde gelen posta ve lojistik şirketi CTT Correios de Portugal ile bir iş birliği mutabakatı imzaladı. Bu anlaşmayla birlikte sınır ötesi taşımacılık, depolama ve exspress teslimat hizmetlerinde ortak operasyonların genişletilmesi hedefleniyormuş. Anlaşmanın asıl odağı ise Temu’nun Avrupa’daki yerel satıcı programını büyütmek. Platform, özellikle KOBİ’lerin daha hızlı teslimat ve daha geniş müşteri erişimiyle Avrupa pazarında rekabet edebilmesini amaçlıyor. Son dönemde çeşitli ülkelerde lojistik kapasitesini artıran platform, İber Yarımadası’nda (Portekiz ve İspanya) daha güçlü bir dağıtım altyapısı kurma hamlesinde yeni bir adım daha atmış oldu.
Ek Bilgi: Reuters haberine göre ABD’de Cumhuriyetçi bir senatör, Adalet Bakanlığı ve İç İşleri Bakanlığı’ndan Shein ve Temu’yu sahtecilik suçundan soruşturmasını istemiş.
Türkiye’de online yemek sipariş platformları ile restoranlar arasındaki dönem dönem alevlenen komisyon gerilimi yeniden gündeme gelmiş durumda. Sektör temsilcileri şu sıralar sosyal medya ve televizyonlara çıkarak komisyon oranlarının %40-50 bandına kadar çıktığını belirtiyor. Ne kadar gerçekçi bir veri bilmiyorum ama TÜRES’e göre, bir ürüne 500 TL ödeyen tüketicinin harcamasının yalnızca 250 TL’si işletmeye kalıyor. Kuruluş, bu yapının esnafı mali açıdan zorladığını ve sürdürülebilirliğin tehlikeye girdiğini ifade ederek komisyonların makul seviyeye çekilmesini, ayrıca kurye, reklam ve görünürlük maliyetlerinin şeffaflaştırılmasını istiyor.
Google, bültende daha önce yer verdiğimiz YZ tabanlı AI Try-On özelliğini İngiltere ve Hindistan’daki kullanıcılara da açmış.
Aliexpress verilerine göre Çin’den çıkan temizlik robotları, süpürgeler ve bahçe makineleri bu yıl küresel pazarda ciddi bir başarı elde etmiş. Özellikle 2025 “Black Friday” döneminde bu ürün kategorilerinde büyük bir sıçrama yaşanmış. Platformda temizlik cihazlarının satışları Ocak ayından Kasım dönemine kadar %85 artış göstermiş. Geçmiş dönemlerde sıkça uluslararası markalara ait olan bu segmentte, artık Çinli oyuncular fiyat-performans dengesi ve teknolojik altyapı ile öne çıkıyor. Örneğin bir üretici, üst düzey temizlik robotu modellerinde kullanılan navigasyon ve engelden kaçınma teknolojilerini, orta segment fiyatlarına indirerek satışlarını üçe katlamış. Polonya gibi pazarlar bu ürün dalgasında özel bir rol üstlenmiş: Ülkede temizlik cihazları satışlarında yıllık %120 artış gözlemlenmiş ve tüketiciler bu ürünlere hızla adapte olmuş. Uzmanlar, önümüzdeki dönemde YZ’ya dayalı “akıllı cihazların” yayılacağını ve bu cihazların sadece ev temizliği değil, yaşam tarzında da değişiklik yaratabileceğini söylüyor.
Uzun süredir değişik bir alet paylaşmıyordum; o yüzden depo içi operasyonlarda yeni nesil otonom mobil robotların sahnede olduğu bu dönemde 1,2 ton yük kaldırabilen ve 1,2 m/s hıza ulaşabilen bu forkliftimsi şeyi sizinle paylaşmak istedim. Lazer navigasyonuyla çalışan sistem kaldırma, taşıma, konumlama gibi tüm süreçlerde insan müdahalesini en aza indiriyormuş.
Elektronik para kuruluşları tarafında sular hiç durulmuyor. Cumhuriyet başsavcılığı medya iletişim bürosu PAYCO hakkında kara para aklama soruşturması başlatılarak, varlıklarına el konulduğunu duyurdu. Şirket de TCMB kararıyla faaliyetlerinin geçici durdurulduğunu açıkladı. İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı’nın yürüttüğü soruşturmada, şirket yetkilileri hakkında malvarlığı değerlerini aklama ve 7258 sayılı kanuna muhalefet suçlamaları yöneltilmiş.
Ek Bilgi: Hayhay BDDK’dan Tüketici Finansmanı alanında faaliyet izni almış.
Eurostat’ın yayımladığı son harita, Avrupa’daki e-ticaret kullanımının ne kadar eşitsiz dağıldığını gözler önüne sermiş. Hollanda’nın Utrecht bölgesinde halkın %91,5’i son üç ay içerisinde online alışveriş yaptığını belirtirken, Bulgaristan’ın güneydoğusunda bu oran %21,7’ye kadar düşüyor. Genel tabloya bakıldığında, Avrupa’nın kuzeybatısında e-ticaret kullanımı en yüksek seviyesinde, güneydoğuya doğru ise belirgin bir zayıflama var. Balkan ülkelerinde, Romanya, Bulgaristan ve haritaya dahil edilen Türkiye’de de benzer durum görülüyor. Eurostat’ın verilerine göre, Avrupa’da 23 bölge, online alışveriş kullanımında %80’in üzerinde. Bunların %12’si Hollanda’da. Danimarka, İrlanda, İsveç ve Prag da en yüksek penetrasyona sahip bölgeler arasında yer alıyor.
Spiegel haberine göre Alman perakendeciler, Noel dönemine dair beklentilerini oldukça düşürmüş. Zira Almanya’daki tüketicilerin önemli bir bölümü, harcamasını Temu, Shein ve AliExpress gibi Çin’li platformlara yöneltmiş. YouGov verilerine göre, her sekiz tüketiciden biri hediyelerini bu sitelerden almış. Harcamalar genellikle 100-200 euro bandında yoğunlaşmış. Almanya Perakende Birliği, yalnızca Kasım-Aralık döneminde bu platformların 1 milyar euroya yaklaşan gelir elde etmiş olabileceğini aktarıyor. Bu kaymanın, özellikle moda perakendesinde ciddi ciro kayıplarına yol açtığı belirtiliyor. Haberde yer verilen araştırmalara göre Black Friday gibi kampanya günlerine ilginin azaldığı, gençlerde bunun daha belirgin olduğu aktarılmış. Sebebi ise yine bu platformlar; tüketiciler, düşük fiyatların yıl boyunca sürdüğü platformlara yöneliyor. Bu platformların Almanya online alışveriş pazarındaki payı %5’e ulaşmış durumda. Almanya’da günlük paket girişinin 400 bini bulduğu ifade edilirken, perakendeciler artan iflaslara dikkat çekerek, daha sıkı denetim ve gümrük kontrolleri talep ediyormuş.
