MODEL muafiyet kodu ile yurtdışından gelen bazı “ticari olmayan” Ar-Ge/eğitim numuneleri için beklenen düzenleme genelge ile netleşmiş. Ticaret Bakanlığı Gümrükler Genel Müdürlüğü’nün 2022/9 sayılı “Posta ve Hızlı Kargo Taşımacılığı-Gümrük İşlemleri” genelgesinde yaptığı değişiklikle, posta/hızlı kargo yoluyla gelen ve “model” sayılan eşyalar Basitleştirilmiş Gümrük Beyannamesi (BGB) kapsamında beyan edilebilecekmiş. Kapsam özellikle PCB, komponentli/komponentsiz devre kartı, sensör, modül, çip gibi Ar-Ge’ye esas parçaları hedefliyormuş. Ancak “ben proje yapıyorum” diyerek herkesin bireysel alışverişini açan bir kapı değilmiş: Eşyanın proje veya yarışma kapsamında kullanılacağını gösteren belge ile kişinin ilgili kurumda görevli/öğrenci olduğunu tevsik eden evrakın operatör firmalar aracılığıyla gümrüğe ibrazı ve alıcı T.C. Kimlik Numarası beyanı zorunlu tutulmuş. Her bir sevkiyat için 30 Avro üst limit konmuş; aynı kişi adına bir takvim ayında en fazla 5 taşıma senedi muhteviyatına izin verileceği yazılmış. Ayrıca BGB’de muafiyet kodu alanında “MODEL” kodunun kullanılacağı belirtilmiş ve düzenleme 6 Şubat 2026 itibarıyla yürürlüğe girmiş.
Düzenleme özellikle üç grubu kapsıyor:
• Eğitim ve araştırma kurumlarında görevli akademisyenler, öğretmenler ve öğrenciler,
• Vakıf ve dernek destekli bilimsel ve teknolojik proje yürüten gerçek kişiler,
• 4691 sayılı Kanun kapsamında Teknoloji Geliştirme Bölgelerinde proje yürüten gerçek kişiler.
Bu kapsamda gelen eşya, posta veya hızlı kargo yoluyla basitleştirilmiş gümrük beyannamesi (BGB) ile beyan edilebilecek; dolaylı temsil yetkisi çerçevesinde işlemler operatörler aracılığıyla yürütülecektir. Muafiyet kodu alanında ise “MODEL” kodu kullanılacaktır.
Dikkat edilmesi gereken hususlar;
• Her sevkiyat için kıymet sınırı 30 Avro olarak belirlenmiş,
• Aynı kişi adına ayda en fazla 5 taşıma senedi sınırı getirilmiş,
• Proje veya yarışma kapsamında kullanımın belgelendirilmesi ve T.C. Kimlik Numarası beyanı zorunlu tutulmuştur.
