AB Komisyonu, Dijital Adalet Yasası önerisini kabul etti
Avrupa Komisyonu, çevrim içi alışverişte karanlık tasarımlar ve yanıltıcı fiyat gibi uygulamaları hedefleyen Dijital Adalet Yasası taslağını 11 Kasım'da kabul etti.

Avrupa Komisyonu, 11 Kasım 2026'da Dijital Adalet Yasası (Digital Fairness Act, kısa adıyla DFA) önerisini ve bir sadeleştirme direktifini birlikte kabul etti. Bu bir yasa taslağıdır; Avrupa Parlamentosu ve üye ülkelerin onayından geçmeden yürürlüğe girmez.
Taslak neleri hedefliyor
Komisyonun resmî sayfasına göre amaç, tüketicileri, özellikle kırılgan grupları ve çocukları dijital ortamda daha iyi korumak; işletmeler için de kuralları netleştirip sadeleştirmektir. DFA, tüketicilerin sık bildirdiği sorunları ele almayı öneriyor.
Bunların başında karanlık tasarımlar (dark patterns), yani kullanıcıyı istemediği bir karara yönlendiren yanıltıcı ekran düzenleri, ve bağımlılık yaratan tasarım geliyor. Taslak ayrıca aşırı harcamaya iten uygulamaları, kişinin zayıf noktalarını hedefleyen haksız kişiselleştirmeyi, sosyal medya fenomenleriyle (influencer) ilgili sorunları, anlaşılması güç anlık fiyatlandırmayı ve yanıltıcı fiyat pratiklerini de kapsıyor.
Online kurulan sözleşmelerde iptalin zorlaştırılması, aboneliklerin kendiliğinden yenilenmesi, ücretsiz denemenin habersiz ücretli aboneliğe dönüşmesi ve müşteri hizmetlerinde bir yetkiliye ulaşamama da sıralanan başlıklar arasında.
Bu, mevcut tüketici kurallarının neresinde
DFA ve sadeleştirme direktifi, AB tüketici hukukunu güncelleyen Tüketici Paketi'nin parçası. Pakette Tüketici Koruma İş Birliği Tüzüğü'nün gözden geçirilmesi de var. Komisyon, bunu 20 yılı aşkın sürenin en kapsamlı tüketici koruma güncellemesi olarak tanımlıyor.
Satıcılar için ne anlama geliyor
Dünya genelinde Avrupa'ya satış yapan mağazalar için bu henüz yürürlükteki bir yasak listesi değil, Komisyonun yasama önerisidir. Yine de vitrinlerdeki aciliyet mesajları, fiyatın nasıl gösterildiği, abonelikten çıkış ve fenomen reklamlarının şeffaflığı önümüzdeki dönemde daha sık konuşulacak. Türkiye merkezli satıcılar, mallarını AB tüketicisine satıyorlarsa bu kuralların kapsamına girebilir; nihai metin ve yürürlük tarihi parlamentonun ve üye ülkelerin sürecine bağlıdır.
Sıkça sorulan sorular
Dijital Adalet Yasası şimdi yürürlükte mi?
Hayır. Avrupa Komisyonu 11 Kasım 2026'da bir yasa önerisi kabul etti. Taslak, Avrupa Parlamentosu ve üye ülkelerce görüşülüp kabul edilmeden bağlayıcı olmaz.
Karanlık tasarım ne demek?
Karanlık tasarım (dark pattern), internet sitesinde veya uygulamada kullanıcıyı istemediği bir işleme zorlayan yanıltıcı düzendir. Komisyon taslağı bunu, bağımlılık yaratan tasarım ve yanıltıcı fiyatla birlikte ele almayı öneriyor.
Türkiye'deki satıcıları ilgilendirir mi?
Kurallar AB tüketicisini korumayı hedefler. Avrupa'ya satış yapan satıcılar nihai metne göre yükümlü olabilir. Şu anda kesinleşmiş bir uygulama takvimi yoktur.
Kaynaklar
- Digital Fairness Act. European Commission. Erişim: 11 Kasım 2026.
- Making your online experience fairer. European Commission. Erişim: 11 Kasım 2026.








